Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Mnożenie wielomianów
Teoria
Mnożenie dwumianu przez dwumian
Podstawową zasadą mnożenia sum algebraicznych jest prawo rozdzielności mnożenia względem dodawania. Aby pomnożyć dwie sumy (np. dwa nawiasy), musimy pomnożyć każdy wyraz z pierwszego nawiasu przez każdy wyraz z drugiego nawiasu. Zatem: Szablon:Mat:Tw Szablon:Mat:Prz
Mnożenie dowolnych sum algebraicznych
Zasada mnożenia dwumianów obowiązuje niezależnie od liczby wyrazów w nawiasach. Jeśli w pierwszym nawiasie są 2 wyrazy, a w drugim 3, w wyniku otrzymamy początkowo składników. Szablon:Mat:Prz
Doprowadzanie wyrażenia do prostszej postaci
Samo wymnożenie nawiasów to najczęściej dopiero połowa zadania. Aby otrzymać ostateczny wynik, należy wykonać redukcję wyrazów podobnych. Szablon:Mat:Prz
Interpretacja geometryczna
Iloczyn sum algebraicznych można przedstawić jako pole prostokąta. Jeśli boki prostokąta mają długości oraz , to jego pole wynosi:
Prostokąt ten można podzielić na cztery mniejsze prostokąty o polach: , , i . Suma pól małych prostokątów jest równa polu dużego prostokąta.
Zastosowania w zadaniach tekstowych
Mnożenie sum algebraicznych jest niezbędne przy rozwiązywaniu zadań, w których zmieniamy parametry figur geometrycznych lub operujemy na nieznanych wielkościach. Szablon:Mat:Prz
Zadania
1. Wykonaj mnożenie i zredukuj wyrazy podobne.
2. Zapisz w postaci sumy algebraicznej.
3. Wykonaj mnożenie.
4. Pomnóż i zredukuj wyrazy podobne.
5. Wykonaj mnożenie trzech sum algebraicznych:
6. Wykonaj mnożenie:
7. Doprowadź wyrażenia do najprostszej postaci.
8. Uprość wyrażenie , a następnie oblicz jego wartość liczbową dla .
9. Boki prostokąta opisane są wyrażeniami oraz .
- Zapisz pole tego prostokąta w postaci iloczynu.
- Przekształć ten iloczyn na sumę algebraiczną.
10. W dużym prostokącie o bokach długości i zwiększono długość boku o 2, a boku o 3.
- Sporządź rysunek pomocniczy.
- Zapisz pole nowego prostokąta jako sumę czterech składników.
11. Dany jest kwadrat o boku . Jeden jego bok wydłużono o 4 cm, a drugi skrócono o 3 cm, otrzymując prostokąt. Zapisz pole otrzymanego prostokąta w postaci sumy algebraicznej.
12. Grzegorz pomyślał o pewnej liczbie. Oznaczył ją jako . Pomnożył liczbę o 2 większą od przez liczbę o 3 mniejszą od . Zapisz wynik tego działania w najprostszej postaci.
13. Długość prostokątnej działki jest o 5 metrów większa od jej szerokości. Oznacz szerokość jako .
- Zapisz wymiary tej działki.
- Gdyby szerokość działki zwiększyć o 2 m, a długość zmniejszyć o 1 m, jak wyraziłoby się jej pole? Zapisz odpowiednie wyrażenie i uprość je.
14. W kinie jest rzędów, a w każdym rzędzie jest miejsc. Planowany jest remont, po którym liczba rzędów zwiększy się o 2, a liczba miejsc w każdym rzędzie zmniejszy się o 1. Zapisz wyrażenie opisujące różnicę między nową a starą liczbą miejsc w kinie. Czy liczba miejsc na pewno wzrośnie?
15. Wykaż, że dla dowolnej liczby rzeczywistej wartość wyrażenia nie zależy od .
*16. Udowodnij, że iloczyn dwóch kolejnych liczb całkowitych zwiększony o większą z nich jest równy kwadratowi tej większej liczby.
*17. Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej , liczba postaci jest podzielna przez 10. Szablon:Nawigacja